Saltar ao contido principal
Inicio  » Servizos  » Servizo de Normalización Lingüística  » bUSCatermos
 »  Axuda

 

 

Traballando con bUSCatermos

A Busca sinxela

A Busca avanzada

A Lista de resultados

A Ficha desenvolvida

Anexos

 

 

Traballando con bUSCatermos

 

As buscas

Para procurar información en bUSCatermos pode usar dúas interfaces:

 

A Busca sinxela

Rastrexa o texto de consulta en todas as denominacións de todas as linguas rexistradas en bUSCatermos.

 

Ese texto pode introducilo como unha forma exacta ou como unha forma non-exacta.

  • ● A busca por formas exactas permítelle consultar denominacións completas (ex.: tomografía por 
  •    emisión de positróns) ou palabras que formen parte dunha denominación (ex.: tomografía), e para
  •    executala só ten que escribir no formulario a denominación ou palabra que quere buscar.

 

  • ●  A busca por formas non-exactas permítelle consultar por fragmentos de denominacións ou de
  •     palabras, usando o asterisco (*) para substituír os caracteres que desexa ignorar (ex: tomografía
  •     por emisión*).

 

A Busca avanzada

Permite aplicar diversos filtros ao texto de consulta, que vai tratarse sempre como unha forma non-exacta.

 

En primeiro lugar, pode limitar os resultados segundo aparezan ao comezo da denominación (Comeza por), ao final (Remata en) ou en calquera parte dela (Contén). Pero tamén pode realizar este tipo de procura sobre outros campos, como a Definición ou as Notas.
 

Podería, por exemplo, extraer unha listaxe de doenzas buscando no campo Definición textos que comecen por “doenza”, “enfermidade” ou “patoloxía”.

 

Se busca texto nas denominacións pode restrinxir máis os resultados seleccionando o Idioma, ou o Tipo de palabra en que aparece.
 

Se quere saber qué produtividade ten o sufixo -ing en galego, podería buscar esta secuencia en Remata en, e limitar os resultados a “galego” en Idioma.

 

Tamén pode limitar calquera das súas buscas por Área temática, aplicando un sistema en dous niveis (xeral e detallado) que lle permite modular a profundidade da súa selección.
 

Para limitar a busca anterior (-ing en galego) ao ámbito da veterinaria ten que seleccionar “Ciencias da saúde e veterinaria” en Área temática xeral e “Veterinaria” en Área temática detallada.

 

Unha última posibilidade de filtraxe permítelle seleccionar só os rexistros cuxas denominacións en galego acaden ou superen unha determinada Valoración, presentada cunha escala que vai de unha a cinco estrela e que se describe con detalle aquí.
 

Pode limitar a busca de formas rematadas en -ing en galego a aquelas recollidas en fontes avaladas directa ou indirectamente pola Real Academia Galega seleccionando “5 estrelas” en Marca de valoración.

 

A presentación dos resultados

 

A Lista de resultados

Cando bUSCatermos remata de procesar a súa procura preséntalle unha lista cos rexistros da base de datos que cumpren as condicións que vostede estableceu, agrupados en páxinas de 10 resultados e identificados pola súa denominación principal en galego.
 

Isto significa que, se busca broadband, a Lista de resultados halle permitir elixir entre banda larga e rede de banda larga, xa que estas son as denominacións principais en galego dos dous rexistros en que aparece a palabra buscada.

 

Como a Lista inclúe normalmente un número elevado de rexistros, a denominación galega complétase con outras informacións -Valoración, Área(s) temática(s) e equivalentes en portugués, español e inglés, se constan na base de datos- co fin de que poida identificar facilmente o concepto que está buscando. Cando o faga, só terá que premer sobre a denominación galega para acceder a toda a información recollida na Ficha desenvolvida.

 

Os resultados da Lista ordénanse de dúas formas diferentes, segundo o tipo de busca ao que responden, para axustarse o mellor posible ás súas expectativas:

 

  • ● Os procedentes de buscas por formas exactas presentan primeiro os resultados que coinciden integramente
  •    co texto buscado en calquera das linguas, ordenados segundo a Valoración; e despois os que coinciden cunha
  •    palabra completa dentro do conxunto de denominacións, organizados alfabeticamente.
     

Se busca epidídimo, atopará primeiro os rexistros en que esa busca coincide exactamente con algunha das denominacións almacenadas, ordenados de maior a menor Valoración.

Despois, preséntanse por orde alfabética os casos en que epidídimo é unha das palabras usadas (cabeza do epidídimo, cola do epidídimo, conduto do epidídimo…); e só cando dúas destas se repiten volve aparecer a Valoración como criterio de ordenación (por exemplo en cola do epidídimo).

 

  • ● Os procedentes de buscas por formas non-exactas (tanto na Busca sinxela como na Busca avanzada)
  •    presentan -ordenados alfabeticamente- os resultados que coinciden en calquera lingua coa cadea buscada.
  •    Cando varias denominacións coinciden, ordénanse segundo a súa Valoración.
     

Se busca epidídimo*, os resultados hánselle presentar en orde alfabética (cabeza do epidídimo, cola do epidídimo, conduto do epidídimo, corpo do epidídimo, epidídimo...) e só cando algunha desas formas se repite (cola do epidídimo) a Valoración actúa como criterio de ordenación.

 

A Ficha desenvolvida

Presenta toda a información dispoñible en bUSCatermos sobre un concepto determinado.

 

Identifícase pola súa denominación principal en galego e acompáñase da Valoración que a esta se lle asigna. O resto da información organízase en dous grandes bloques:

 

  • 1. O primeiro recolle datos relacionados co concepto e, xa que logo, aplicables a calquera lingua, como a(s) 
  •     Área(s) temática(s) en que se integra, a Definición e a Fonte de que se extrae, outras Denominacións
  •     internacionais -como o nome científico, o símbolo ou a fórmula que o representan-, Observacións sobre ese
  •     concepto e referencias a fontes externas de onde tirar Máis información.
     
  • 2. O segundo ofrece información relacionada coas denominacións (Equivalencias) que o concepto recibe
  •     nas linguas presentes en bUSCatermos. As formas galegas reciben un tratamento preferente pois para elas
  •     indícanse -con abreviaturas que se despregan ao poñer o cursor sobre elas:
          - a categoría gramatical, o xénero e o número
          - o tipo de sinónimo (forma principal, sinónima ou variante gráfica)
          - as fontes en que esas denominacións se recolleron

        Esta información complétase -cando cómpre- cun campo Observacións que recolle cuestións relacionadas co 
        uso das distintas denominacións, principalmente das galegas.
     

A Ficha desenvolvida cigala ilustra ben a descrición de contidos que acabamos de facer.
 

Por último, desde a propia Ficha pode remitirnos a súa opinión sobre a información que nela se recolle, premendo sobre Opina.

 

 

Anexos

 

Características de bUSCatermos

Que é?

É unha base de datos de acceso libre a través de Internet que permite consultar un corpus terminolóxico multilingüe -aínda que centrado no léxico galego- de máis de 160.000 rexistros.

 

Que linguas trata?

Preocúpase fundamentalmente de recoller e analizar léxico técnico en lingua galega, pero posúe tamén un importante volume de terminoloxía en español, inglés e portugués, e unha cantidade menor de termos en francés, italiano, alemán e catalán.

 

Como se formou?

A través da compilación, análise e reelaboración de tres grandes tipos de materiais terminográficos, unidos todos polo feito de teren o galego como lingua de referencia ou como un dos idiomas de traballo:

 

  • 1. Os vocabularios e léxicos elaborados polo Servizo de Normalización Lingüística da Universidade de Santiago
  •     de Compostela.
     
  • 2. Un conxunto de dicionarios e vocabularios elaborados por outras persoas e colectivos, que consideramos
  •     interesante incluír –sempre coa autorización explícita dos seus autores e autoras– por centrarse en áreas
  •     de especialidade moi relevantes para o traballo docente e investigador dos distintos centros da USC.
     
  • 3. As investigacións puntuais desenvolvidas polo SNL para responder a consultas formuladas por terceiras
  •     persoas, ou derivadas de traballos de asesoramento lingüístico.

 

É un traballo rematado ou actualízase?

Ao formarse a través da acumulación de traballos diversos, bUSCatermos non pode entenderse como un proxecto completo nin rematado. O seu estado natural é a actualización practicamente continua, tanto para engadir novos dicionarios, vocabularios ou consultas como para reorganizar, completar e reelaborar materiais xa existentes.

 

 

As Áreas temáticas

Cada un dos conceptos recollidos adscríbese de maneira máis ou menos precisa a unha ou varias áreas de especialidade. Para iso, elaboramos unha clasificación propia, tomando como base e adaptando ás nosas necesidades tanto clasificacións de tipo xeral (Clasificación Decimal Universal, Eurovoc ou o Tesauro da Unesco...), como outras elaboradas en proxectos semellantes a bUSCatermos (Termcat, Euskalterm ou IATE).

 

O resultado é unha clasificación temática multinivel, que no primeiro deles permite elixir entre 23 áreas de especialidade, pero que se desenvolve en diferentes niveis de profundidade (ata 7 nalgúns casos), e que en total inclúe máis de 800 subáreas.

 

Evidentemente, para a consulta en bUSCatermos ofrecemos unha versión simplificada, limitada aos dous primeiros niveis desa clasificación:


A   Matemáticas

  • Álxebra
  • Análise matemática
  • Aritmética
  • Combinatoria
  • Teoría de xogos
  • Xeometría
  • Teoría dos números
  • Análise numérica
  • Probabilidade
  • Teoría de conxuntos
  • Estatística
  • Trigonometría

B   Ciencias físicas e do espazo

  • Física
  • Química
  • Cristalografía
  • Astronomía

C   Ciencias da terra

  • Ciencias xeolóxicas
  • Ciencias hidrolóxicas
  • Ciencias atmosféricas

D   Bioloxía

  • Botánica
  • Zooloxía
  • Bioloxía molecular
  • Bioloxía celular
  • Bioloxía das poboacións
  • Taxonomía
  • Biofísica
  • Bioquímica
  • Xenética
  • Evolución
  • Ecoloxía
  • Microbioloxía
  • Material e instrumental de laboratorio

E   Ciencias da saúde e veterinaria

  • Medicina
  • Veterinaria
  • Farmacoloxía e toxicoloxía
  • Instrumental
  • Organización sanitaria

F   Agricultura, silvicultura e gandaría

  • Xestión da explotación
  • Construcións
  • Tecnoloxía e maquinaria
  • Fitotecnia
  • Zootecnia
  • Produción

G   Pesca e acuicultura

  • Xestión pesqueira
  • Embarcacións e artes
  • Técnicas de pesca e navegación
  • Produción

H   Informática, electrónica e electrotecnia

  • Informática e tecnoloxías da comunicación
  • Electrónica e electrotecnia

I   Arquitectura, enxeñaría e construción

  • Urbanismo
  • Arquitectura
  • Enxeñaría
  • Construción
  • Maquinaria e instrumentos de traballo

L   Industria

  • Enxeñaría industrial
  • Sectores industriais

M   Vida doméstica. Alimentación. Hostalaría

  • Xestión da vida doméstica
  • Alimentación
  • Hostalaría
  • Vestido e imaxe persoal

N   Transportes. Telecomunicacións

  • Transportes
  • Telecomunicacións

Ñ   Dereito. Administración pública

  • Dereito
  • Administración pública

O   Economía. Empresa. Comercio

  • Economía
  • Empresa
  • Comercio

P   Política. Socioloxía. Antropoloxía

  • Política
  • Socioloxía
  • Antropoloxía

Q   Demografía. Xeografía. Historia

  • Demografía
  • Xeografía
  • Historia

R   Filosofía. Relixión

  • Filosofía
  • Relixión

S   Psicoloxía. Educación

  • Psicoloxía
  • Educación

T   Filoloxía

  • Lingüística
  • Literatura

U   Ciencias da documentación e a comunicación

  • Documentación
  • Ciencias da comunicación

V   Belas artes

  • Escultura
  • Artes aplicadas
  • Debuxo
  • Pintura
  • Artes gráficas
  • Fotografía
  • Música
  • Teatro
  • Cine
  • Danza e baile

X   Deporte e lecer

  • Deporte
  • Xogos
  • Lecer

Z   Lingua xeral

 

 

A valoración das denominacións

A forma en que bUSCatermos se foi construíndo provoca que nel poidan coexistir varios rexistros que describen un mesmo concepto; e aínda, que estes recomenden formas diferentes de nomealo.

 

Para orientar a quen consulta en casos coma eses, cada unha das denominacións principais en galego acompáñase dunha marca de Valoración, que indican a fiabilidade estimada que lle outorgamos a esa forma, en función das características da fonte en que se recolleu.

 

Estas marcas utilizan como elemento gráfico as estrelas e permítennos clasificar os rexistros nos seguintes cinco niveis de fiabilidade:

 

1. Formas normativas (marcadas con 5 estrelas)

Reciben esta cualificación as denominacións recollidas en traballos editados, revisados ou avalados por entidades dotadas de autoridade normativa: a Real Academia Galega e o Servizo Galego de Terminoloxía –Termigal–.

 

2. Formas cuasinormativas (marcadas con 4 estrelas)

Asígnaselles ás denominacións recollidas en dicionarios ou vocabularios elaborados ou avalados por entidades que, sen seren normativas, posúen unha grande autoridade, quer a nivel xeral (como por exemplo, o Instituto da Lingua Galega), quer nunha área concreta de actividade (como a Escola Galega de Administración Pública no ámbito xurídico-administrativo).

Tamén a reciben as formas procedentes de dicionarios de lingua e de enciclopedias de ampla difusión e grande influencia entre os usuarios do galego. Pensamos en traballos como o Gran dicionario Xerais da lingua, a Enciclopedia galega universal, o Dicionario de galego de Ir Indo ou a Diciopedia do século XXI.

E dáselles tamén aos termos recollidos noutros productos lexicográficos (dicionarios bilingües, dicionarios de dúbidas...) moi difundidos e avalados polo uso. Os máis significativos son o Diccionario Xerais Castelán-Galego, o Diccionario Normativo Galego-Castelán e o Diccionario de dúbidas da lingua galega.

 

3. Formas consensuadas (marcadas con 3 estrelas)

Inclúense nesta categoría as denominacións recomendadas por equipos de traballo interdisciplinarios (formados por lingüistas e especialistas da área a que pertence o concepto). Isto concrétase normalmente en dicionarios e vocabularios elaborados por estes equipos de profesionais, e en propostas terminolóxicas lanzadas desde grupos de debate interdisciplinarios (comisións, foros e roldas por internet...)

 

4. Propostas terminolóxicas (marcadas con 2 estrelas)

Esta valoración aplícaselle ás formas presentes en dicionarios e vocabularios elaborados por lingüistas ou por especialistas dunha área concreta de forma autónoma, se contar co apoio do outro colectivo.

Tamén se inclúen aquí os termos propostos ou avalados por entidades dotadas de autoridade técnica entre os profesionais da súa área (academias, colexios profesionais, asociacións de productores...); e os neoloxismos elaborados e difundidos desde servizos lingüísticos (nomeadamente o da propia Universidade de Santiago de Compostela).

E por último, as denominacións documentadas en en publicacións especializadas ou en textos legais, pero aínda non recollidas en ningún dicionario ou vocabulario.

 

5. Formas en discusión (marcadas con 1 estrela)

Este nivel de valoración (que só ocasionalmente vai aparecer en bUSCatermos) asígnaselle a aqueles termos para os que aínda non se formulou unha proposta terminolóxica, ben porque as que se documentaron son provisionais, ou porque aínda non se rexistrou a súa presenza en textos en galego.

 

 

Dicionarios e vocabularios alleos incluídos en bUSCatermos

Administración da Seguridade Social (2006): Glosario de termos da Seguridade Social [en liña]. [Consulta: 10/09/12].

Aguilella Albella, S. et alii (1998): Manual básico de economía en galego. A Coruña : La Voz de Galicia.

Alonso Pimentel, S. (1988): Vocabulario da música e espectáculos. Santiago de compostela : Xunta de Galicia.

Boullón Agrelo, A. I. et alii (1990): Léxico da administración castelán-galego. A Coruña : Real Academia Galega / Instituto da Lingua Galega.

Bover, J. (coord.) (2010): Terminoloxía de xestión da calidade (catalán-español-francés-galego-italiano-portugués-romanés-inglés). Barcelona : Termcat / Rede Panlatina de Terminoloxía.

Brañas Pérez, P. (1991): "Xeoloxía" en Vocabulario de ciencias naturais. Santiago de Compostela : Xunta de Galicia.

Conde Teira, M. (1999): "Nomes galegos para as aves ibéricas: lista completa e comentada". Chioglossa, 1: 121-138.

Consello da Cultura Galega (2006): "Incendios forestais: glosario" en "Por unha nova cultura forestal fronte aos incendios. Cuestións ecolóxicas e silvícolas". [en liña].

Darras, X. (coord.) (2015): Vocabulaire panlatin du développement durable (FR-CT-ES-GL-IT-PT-RO-EN). Quebec : Office québécois de la langue française / Rede Panlatina de Terminoloxía.

Darras, X. (coord.) (2015) Vocabulaire panlatin des systèmes de transport intelligents (FR-CT-ES-GL-IT-PT-EN). Quebec : Office québécois de la langue française / Rede Panlatina de Terminoloxía.

Fernández Domínguez M. A. (1991): "Botánica" en Vocabulario de ciencias naturais. Santiago de Compostela : Xunta de Galicia.

Fernández Sabín, R. (1991): Vocabulario da electricidade e a electrónica. Santiago de Compostela : Xunta de Galicia.

Galanes Santos, I.; M. Iglesias Alonso e L. Fontán Soliño (2007): Léxico panlatino de carretillas de almacenamento industrial. Quebec : Office québécois de la langue française / Rede Panlatina de Terminoloxía.

Giménez Fernández, E. L. et alii (2004): Vocabulario de economía. Vigo : Universidade de Vigo.

Gómez Guinovart, J. e  A. M. Lorenzo Suárez (1994): Vocabulario de informática galego-inglés-castelán. Vigo : Universidade.

Gómez Guinovart, X. et alii (2010): Léxico panlatino do cambio climático. Ottawa : Bureau de la Traduction / Rede Panlatina de Terminoloxía.

Gómez Méixome, A. (coord.); A. González Rodríguez; M. A. Solla Portela (2004). Dicionario visual da construción. [Santiago de Compostela] : Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia.

González González, M. (respons.) (2003): Léxico panlatino do comercio electrónico. Ottawa : Rede Panlatina de Terminoloxía / Bureau de la Traduction.

González González, M. (coord.) (2012): Dicionario de alimentación e restauración (galego-castelán-inglés). Santiago de Compostela : Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega.

Grané, M. (coord.) (2014): Vocabulario panlatino das redes sociais (catalán-español-francés-galego-italiano-portugués-romanés-inglés). Barcelona : Termcat / Rede Panlatina de Terminoloxía.

Hottois, G.; J.-N. Missa (dir.) (2005): Nova enciclopedia de bioética. Santiago de Compostela : Universidade. [Versión galega de L. Soto e T. Roca].

Jiménez Aleixandre, Mª P. (1991): "Zooloxía" en Vocabulario de ciencias naturais. Santiago de Compostela : Xunta de Galicia.

Lahuerta Mouriño, F. e F. X. Vázquez Álvarez (2000): Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos. Santiago de Compostela : Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.

Lahuerta Mouriño, F.; F. X. Vázquez Álvarez e X. L. Rodríguez Villanueva (2002): Vocabulario multilingüe de acuicultura. Santiago de Compostela : Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.

"Listado de denominaciones comerciales de especies pesqueras y de acuicultura admitidas en España" [En liña].

López Taboada, C. (1998): Diccionario do seguro. Santiago de Compostela : Xunta de Galicia-Winterthur Ibérica.

Mirò Balawe, J. e  X. Fuentes Arderiu (1997): Diccionario castellano-catalán-euskera-gallego de bioquímica clínica. Barcelona : SEQC. [Versión galega de X. Varela Barreiro].

Mirò Balawe, J. e  X. Fuentes Arderiu (1997): Diccionario de biología y patología moleculares. Barcelona : SEQC. [Versión galega de X. Varela Barreiro].

Puga Peralta, A. (2004): Glosario inglés-español-galego dun texto do ámbito da química. [Proxecto de fin de carreira] Universidade de Vigo.

Reyes Oliveros, F. e C. García Gonzalez (dir.) (2002): Diccionario galego de termos médicos. Santiago de Compostela : Xunta de Galicia.

Romay, C. D. et alii (2011): "Nomes galegos para as libélulas (orde Odonata) da Península Ibérica". Chioglossa, 3: 21-36

Ruibal Cendón, I.; X. García Cancela e X. Torres Romar (1988): "A avicultura" en Vocabulario do medio agrícola. [Santiago de Compostela] : Dirección Xeral de Política Lingüística.

Ruibal Cendón, I.; X. García Cancela e X. Torres Romar (1988): "A maquinaria agrícola" en Vocabulario do medio agrícola. [Santiago de Compostela] : Dirección Xeral de Política Lingüística.

Ruibal Cendón, I.; X. García Cancela e X. Torres Romar (1988): "O gando bovino" en Vocabulario do medio agrícola. [Santiago de Compostela] : Dirección Xeral de Política Lingüística.

Ruibal Cendón, I.; X. García Cancela e X. Torres Romar (1988): "Os cultivos agrícolas" en Vocabulario do medio agrícola. [Santiago de Compostela] : Dirección Xeral de Política Lingüística.

Ruibal Cendón, I.; X. García Cancela e  X. Torres Romar (1988): "A apicultura" en Vocabulario do medio agrícola. [Santiago de Compostela] : Dirección Xeral de Política Lingüística.

Sanjuán López, A. (1991): "Bioloxía fundamental" en Vocabulario de ciencias naturais. Santiago de Compostela : Xunta de Galicia.

Souto García, M. B. (2002): Vocabulario terminolóxico trilingüe das artes gráficas: maquinaria e ferramentas do obradoiro de encadernación. Vigo : Universidade. [Corrección lingüística de Termigal].

Souto González, M. et alii (1998): Léxico de urbanismo, construcción e arquitectura. Vigo : COAG-Concello de Vigo.

Varela Castro, L. e X. X. Barreiro Pardo (coord.) (2011): Dicionario xurídico galego. Santiago de Compostela : Xunta de Galicia, Secretaría Xeral de Política Lingüística ; Vigo : Xerais.

VV. AA. (2002): Léxico do medio (GL-ES-FR-EN-CT). Barcelona : Unión Latina-Termcat. [Corrección lingüística de Termigal].

VV. AA. (2004): Léxico do transporte turístico. Barcelona : Unión Latina-Termcat.

VV. AA. (2005): Lista de las aves de España (ES-LA-EN-CT-GL-EU), Sociedad Española de Ornitología, 2005. [Versión galega de M. Conde Teira].

VV. AA. (2007): Léxico panlatino de xeomática. Quebec : Office québécois de la langue française / Rede Panlatina de Terminoloxía.

VV. AA. (2007): Vocabulari bàsic de genoma humà. [en liña]. [Con equivalentes en galego.].

VV. AA. (2014): Léxico panlatino da enerxía eólica. Ottawa : Bureau de la Traduction / Rede Panlatina de Terminoloxía.

 




 
 
 
 

O deseño e o desenvolvemento desta aplicación de consulta foi financiado pola Secretaría Xeral de Política Lingüística.

Secretaría Xeral de Política Lingüística